Chất lượng giấc ngủ và yếu tố liên quan ở người bệnh sau phẫu thuật ổ bụng tại Khoa ngoại tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông năm 2024 - 2025

Đoàn Thị Nga1,, Trần Thị Thảo1
1 Trường Đại học Đại Nam

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá chất lượng giấc ngủ và các yếu tố liên quan ở người bệnh sau phẫu thuật ổ bụng tại khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông năm 2024 - 2025.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả tiến cứu trên 90 người bệnh từ 18 tuổi trở lên, trong 3 ngày đầu sau phẫu thuật ổ bụng. Công cụ thu thập dữ liệu gồm: Bộ công cụ đánh giá chất lượng giấc ngủ (Richard-Campbell Sleep Questionnaire: RCSQ); bộ công cụ đánh giá đau (Numeric Rating Scale: NRS); thang đo lo âu (HADS-A) và bộ câu hỏi môi trường bệnh phòng. Số liệu được phân tích bằng phần mềm SPSS 20.0; sử dụng thống kê mô tả, kiểm định t độc lập và hệ số tương quan Pearson/Spearman (p < 0,05).
Kết quả: Đối tượng chủ yếu trên 56 tuổi (42,2%) và từ 18 - 35 tuổi (35,6%), nữ giới chiếm 55,6%. Phẫu thuật nội soi chiếm đa số (71,1%). Điểm chất lượng giấc ngủ trung bình tăng dần từ đêm 1 đến đêm 3, nhưng nhìn chung ở mức trung bình. Phẫu thuật nội soi và nhóm có sử dụng thuốc giảm đau/thuốc an thần có chất lượng giấc ngủ tốt hơn rõ rệt (p < 0,05). Lo âu có tương quan nghịch rõ nhất với chất lượng giấc ngủ ở đêm đầu; đau có tương quan nghịch tăng dần qua các đêm và cao nhất ở đêm thứ ba. Các yếu tố nhiễu từ môi trường bệnh phòng (tiếng ồn, ánh sáng, hoạt động điều trị) cũng tương quan nghịch có ý nghĩa với chất lượng giấc ngủ (p < 0,05), ảnh hưởng rõ nhất từ đêm thứ hai.
Kết luận: Chất lượng giấc ngủ của người bệnh sau phẫu thuật ổ bụng còn hạn chế. Đau, lo âu và môi trường bệnh phòng là những rào cản chính. Điều dưỡng cần tối ưu hóa kiểm soát đau, hỗ trợ tâm lý và cải thiện môi trường yên tĩnh để nâng cao giấc ngủ và thúc đẩy hồi phục cho người bệnh.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Nguyễn Văn Cừ, Tạ Tùng Lâm. Mô hình bệnh tật ở Khoa Ngoại Bệnh viện Đa khoa Đồng Tháp từ năm 2003 đến 2007. Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh. 2010; 14(1):77-82.
2. Rampes S, Ma K, Divecha YA, Alam A, Ma D. Postoperative sleep disorders and their potential impacts on surgical outcomes. J Biomed Res. 2020; 34(4):271-280. doi:10.7555/JBR.33.20190054.
3. Seid Tegegne S, Alemnew EF. Postoperative poor sleep quality and its associated factors among adult patients: a multicenter cross-sectional study. Ann Med Surg (Lond). 2022; 74:103273. doi:10.1016/j.amsu.2022.103273.
4. Schulz PS, Zimmerman L, Pozehl B, Barnason S, Nieveen J. Symptom management strategies used by elderly patients after coronary artery bypass surgery. Appl Nurs Res. 2011; 24(2):65-73. doi:10.1016/j.apnr.2009.03.001.
5. Lê Thị Vân. Chất lượng giấc ngủ và yếu tố liên quan ở người bệnh sau phẫu thuật ổ bụng tại khoa Ngoại tổng hợp Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên năm 2017 [Luận văn thạc sĩ]. Thái Nguyên: Trường Đại học Y Dược Thái Nguyên; 2017.
6. Richards KC. Techniques for measurement of sleep in critical care. Focus Crit Care. 1987; 14(4):34-40.
7. Williamson A, Hoggart B. Pain: a review of three commonly used pain rating scales. J Clin Nurs. 2005; 14(7):798-804. doi:10.1111/j.1365-2702.2005.01121.x.
8. Zigmond AS, Snaith RP. The hospital anxiety and depression scale. Acta Psychiatr Scand. 1983; 67(6):361-370. doi:10.1111/j.1600-0447.1983.tb09716.x.
9. Chi, C. T., Vũ, N., Phương, H. T., & Oanh, B. T. (2020). Mô tả tình trạng giấc ngủ và một số yếu tố liên quan trên người bệnh sau phẫu thuật cột sống tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Tạp Chí Y học Cộng đồng, 60(2020). https://doi.org/10.52163/yhc.v60i7.97
10. Chu Thị Giang, T., & Đinh Hữu, H. (2021). Mối liên quan giữa các yếu tố môi trường và chất lượng giấc ngủ ở bệnh nhân sau phẫu thuật tại Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên năm 2021. Tạp Chí Khoa học Tây Nguyên, 15(51). https://tnjos.vn/index.php/tckh/article/view/84.
11. Nguyễn Thị Trường Xuân (2013). Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của người bệnh phẫu thuật bụng trong giai đoạn hậu phẫu tại bệnh viện đa khoa tỉnh Bình Dương. Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh 18(5).