Nghiên cứu các mô hình điều phối đội y tế cơ động trong ứng phó thảm họa và đề xuất cho Việt Nam
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Phân tích một số mô hình điều phối đội y tế cơ động (Emergency Medical Teams - EMT) trong ứng phó thảm họa, đánh giá khoảng trống trong tổ chức và điều phối tại Việt Nam và đề xuất khung điều phối phù hợp.
Phương pháp: Tổng quan tài liệu có cấu trúc kết hợp phân tích so sánh định tính. Tài liệu được tìm kiếm từ tháng 01/2026 đến tháng 08/2026 trên PubMed/MEDLINE, Scopus, Google Scholar và các nguồn chính thức. Có 11 tài liệu được đưa vào tổng hợp, đại diện cho năm hệ thống tham chiếu.
Kết quả: Các hệ thống tham chiếu quốc tế khác nhau về tổ chức và phạm vi hoạt động nhưng đều nhấn mạnh cơ chế chỉ huy, chuẩn hóa năng lực EMT, huy động và phân công nhiệm vụ, quản lý nguồn lực và chia sẻ thông tin. Tại Việt Nam, cơ chế phòng thủ dân sự và lực lượng y tế tham gia ứng phó thảm họa đã được quy định; tuy nhiên, chưa xác định rõ đầu mối điều phối chuyên môn EMT, quy trình thống nhất đăng ký, phân loại, kích hoạt và phân công EMT, cũng như cơ chế quản lý tập trung dữ liệu về năng lực và trạng thái sẵn sàng của các đội.
Kết luận: Khung điều phối EMT tại Việt Nam cần được tích hợp vào cơ chế phòng thủ dân sự hiện hành, tập trung vào đầu mối điều phối chuyên môn y tế, chuẩn hóa và quản lý dữ liệu năng lực EMT, và ứng dụng nền tảng số trong quản lý nguồn lực và hỗ trợ ra quyết định.
Từ khóa
Y học thảm họa, đội y tế cơ động, điều phối y tế, ứng phó thảm họa, quản lý sự cố
Chi tiết bài viết
Tài liệu tham khảo
2. World Health Organization (2019). Health Emergency and Disaster Risk Management Framework. Geneva: World Health Organization. [Internet]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241516181 [cited 2026 Sep 11].
3. Federal Emergency Management Agency (2017). National Incident Management System. 3rd ed. Washington (DC): U.S. Department of Homeland Security. [Internet]. Available from: https://www.fema.gov/emergency-managers/nims [cited 2026 Sep 11].
4. Hsieh HF, Shannon SE (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qual Health Res. 15(9):1277-1288. doi:10.1177/1049732305276687.
5. World Health Organization (2018). Emergency medical teams: coordination handbook. Geneva: World Health Organization. [Internet]. Available from: https://www.who.int/emergencies/partners/emergency-medical-teams [cited 2026 Sep 20].
6. Ministry of Health, Labour and Welfare, Japan. Disaster Medical Assistance Team (DMAT). Tokyo: Ministry of Health, Labour and Welfare. [Internet]. Available from: https://www.mhlw.go.jp/stf/newpage_61831.html [cited 2026 Sep 11].
7. Australian Government Department of Foreign Affairs and Trade. Australian Medical Assistance Teams (AUSMAT). Canberra: Department of Foreign Affairs and Trade. [Internet]. Available from: https://www.dfat.gov.au/development/topics/development-issues/building-resilience/humanitarian-preparedness-and-response/australian-medical-assistance-teams-ausmat [cited 2026 Sep 11].
8. European Commission, Directorate-General for European Civil Protection and Humanitarian Aid Operations. Emergency Response Coordination Centre. Brussels: European Commission. [Internet]. Available from: https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/what/civil-protection/emergency-response-coordination-centre_en [cited 2026 Sep 11].
9. Quốc hội (2023). Luật Phòng thủ dân sự số 18/2023/QH15 ngày 20 tháng 6 năm 2023. Hà Nội: Quốc hội. [Internet]. Available from: https://vanban.chinhphu.vn/?classid=1&docid=208361&pageid=27160&typegroupid=3 [cited 2026 Sep 11].
10. Bộ Y tế (2026). Quyết định số 237/QĐ-BYT ngày 23 tháng 01 năm 2026 về việc ban hành Hướng dẫn phòng, chống dịch bệnh trong tình huống xảy ra thiên tai (bão, lũ). Hà Nội: Bộ Y tế. [Internet]. Available from: https://emohbackup.moh.gov.vn/publish/attach/getfile/413683 [cited 2026 Sep 11].
11. World Health Organization (2021). WHO guidance on preparing for national response to health emergencies and disasters. Geneva: World Health Organization. [Internet]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240037182 [cited 2026 Sep 11].