Đặc điểm vi sinh lâm sàng và tình hình nhạy cảm kháng sinh của các chủng Proteus spp. phân lập từ bệnh nhân ung thư tại Bệnh viện K

Nguyễn Thanh Tùng1, Nguyễn Thị Tuyết Nga2, Nguyễn Thị Thanh Thanh Huyền2, Nguyễn Thị Thùy Liên2, Nguyễn Thanh Việt2,
1 Bệnh viện K Tân Triều
2 Bệnh viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Proteus spp. là một trong những tác nhân gây nhiễm khuẩn cơ hội thường gặp ở bệnh nhân nằm viện, đặc biệt ở những người có bệnh lý nền và suy giảm miễn dịch. Tình hình kháng kháng sinh của Proteus spp. có sự khác biệt giữa các cơ sở điều trị, do đó việc giám sát thường quy đặc điểm nhạy cảm kháng sinh có ý nghĩa quan trọng trong thực hành lâm sàng.
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm vi sinh lâm sàng và tình hình nhạy cảm kháng sinh của các chủng Proteus spp. phân lập từ bệnh nhân ung thư tại Bệnh viện K.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang hồi cứu được thực hiện trên 20 chủng Proteus spp. phân lập từ các bệnh phẩm lâm sàng của bệnh nhân ung thư tại Bệnh viện K từ tháng 1 năm 2025 đến tháng 6 năm 2026. Các đặc điểm nhân khẩu học, lâm sàng, loài vi khuẩn và kết quả kháng sinh đồ được thu thập và phân tích bằng phần mềm R phiên bản 4.4.1.
Kết quả: Tuổi trung vị của người bệnh là 66 tuổi (IQR: 57-72), trong đó nam giới chiếm 50,0%. Proteus mirabilis chiếm 90,0% tổng số chủng phân lập. Nước tiểu là bệnh phẩm thường gặp nhất (35,0%). Các chủng Proteus spp. tỷ lệ kháng cao đối với nitrofurantoin (100,0%), amoxicillin (88,9%), ampicillin (88,2%) và trimethoprim/sulfamethoxazole (77,8%). Meropenem, ertapenem, piperacillin/tazobactam và ceftazidime có tỷ lệ nhạy cảm đạt 100,0% ở các chủng được thử nghiệm.
Kết luận: Các chủng Proteus spp. phân lập từ bệnh nhân ung thư tại Bệnh viện K ghi nhận tỷ lệ kháng cao đối với một số kháng sinh thường được sử dụng, trong khi một số kháng sinh phổ rộng vẫn duy trì hiệu quả kháng khuẩn tốt. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp dữ liệu phục vụ công tác giám sát kháng kháng sinh và hỗ trợ lựa chọn kháng sinh trong thực hành lâm sàng.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Hamilton AL, Kamm MA, Ng SC, Morrison M. Proteus spp. as Putative Gastrointestinal Pathogens. Clinical microbiology reviews. 2018;31(3):e00085-17.
2. Drzewiecka D. Significance and Roles of Proteus spp. Bacteria in Natural Environments. Microbial ecology. 2016;72(4):741-58.
3. Zafar U, Taj MK, Nawaz I, Zafar A, Taj I. Characterization of Proteus mirabilis Isolated from Patient Wounds at Bolan Medical Complex Hospital, Quetta. Jundishapur J Microbiol. 2019;12(7):e87963.
4. Afifi M, Abdelrazek M, Nasr Y, Amasha M, Shoela E, Shalaby R, et al. Proteus mirabilis in ICU Patients: Prevalence, Risk Factors, and Future Expectations of Bloodstream Infections. Cureus. 2025;17(8):e91083.
5. Hassuna NA, Kotb DN, Lami M, Abdelrahim SS. Characterization of antimicrobial resistance among Proteus mirabilis isolates from catheter-associated urinary tract infections and non-catheter-associated urinary tract infections in Egypt. BMC infectious diseases. 2025;25(1):767.
6. Almutawif YA, Eid HMA. Prevalence and antimicrobial susceptibility pattern of bacterial uropathogens among adult patients in Madinah, Saudi Arabia. BMC infectious diseases. 2023;23(1):582.
7. Gallis HA. Infections in elderly cancer patients. Clinics in geriatric medicine. 1987;3(3):549-60.
8. Chan WL, Li VWK, Hou H, Kwong D. Infection risk in older patients with cancer undergoing chemotherapy: A real-world analysis. Journal of Geriatric Oncology. 2025;16(8, Supplement):102510.
9. Çeken S, Yılmaz N, Hekimoğlu CH, Yapar Toros G, Güleşen A, Savaş EM, et al. Bloodstream infections in older cancer patients: epidemiology and risk factors for mortality. Journal of infection in developing countries. 2025;19(8):1205-15.
10. Yang A, Tian Y, Li X. Unveiling the hidden arsenal: new insights into Proteus mirabilis virulence in UTIs. Front Cell Infect Microbiol. 2024;14:1465460.
11. Schaffer JN, Pearson MM. Proteus mirabilis and Urinary Tract Infections. Microbiology spectrum. 2015;3(5). DOI 10.1128/microbiolspec.UTI-0017-2013.
12. Wang JT, Chen PC, Chang SC, Shiau YR, Wang HY, Lai JF, et al. Antimicrobial susceptibilities of Proteus mirabilis: a longitudinal nationwide study from the Taiwan surveillance of antimicrobial resistance (TSAR) program. BMC infectious diseases. 2014;14:486.
13. Danilo de Oliveira W, Lopes Barboza MG, Faustino G, Yamanaka Inagaki WT, Sanches MS, Takayama Kobayashi RK, et al. Virulence, resistance and clonality of Proteus mirabilis isolated from patients with community-acquired urinary tract infection (CA-UTI) in Brazil. Microbial pathogenesis. 2021;152:104642.
14. Joseph AS, Manjari CVS, Lathakumari RH, Vajravelu LK. Emergence of β-lactamase-producing Proteus mirabilis in clinical settings: A genotypic investigation of resistance mechanisms and carbapenemase genes bla (NDM-1) and bla (KPC-2). Biotechnology notes (Amsterdam, Netherlands). 2025;6:177-82.
15. Hafiz TA, Alghamdi GS, Alkudmani ZS, Alyami AS, AlMazyed A, Alhumaidan OS, et al. Multidrug-Resistant Proteus mirabilis Infections and Clinical Outcome at Tertiary Hospital in Riyadh, Saudi Arabia. Infection and Drug Resistance. 2024;17:571-81.