Thanh bên bài viết

chi tiết bài báo
Ngày xuất bản: 28/10/2025
Ngày xuất bản Online: 28/10/2025
Số lượt xem tóm tắt: 108
Số lượt xem chi tiết bài báo: 21
DOI: https://doi.org/10.54804/yhthvb.5.2025.495
Số xuất bản
Số 5 (2025)
Chuyên mục
Bài báo
Trích dẫn bài báo
Trịnh, V. T., Nguyễn, N. S., Nguyễn, V. T., Đinh, X. C., & Hoàng, V. C. (2025). Cắt cụt chi và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân do loét bàn chân đái tháo đường nhập viện tại Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An. Tạp chí Y học Thảm hoạ và Bỏng, 5, 82-93. https://doi.org/10.54804/yhthvb.5.2025.495

Cắt cụt chi và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân do loét bàn chân đái tháo đường nhập viện tại Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An

Trịnh Văn Thông1,, Nguyễn Ngọc Sơn1, Nguyễn Viết Thành1, Đinh Xuân Chương1, Hoàng Văn Châu1
1 Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Xác định các yếu tố nguy cơ cắt cụt chi trên bệnh nhân (BN) loét bàn chân do tiểu đường tại Bệnh viện Hữu Nghị Đa khoa Nghệ An.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu 115 bệnh nhân loét bàn chân do đái tháo đường (ĐTĐ) người lớn nhập viện tại Bệnh viện Hữu Nghị Đa khoa Nghệ An từ ngày 01/01/2024 đến ngày 30/6/2025.
Một mẫu dịch mủ được lấy từ vết loét trước khi làm sạch vết loét để nuôi cấy vi khuẩn. Kết quả chính là tỷ lệ cắt cụt chi. Phân tích hồi quy Cox được sử dụng để ước tính tỷ lệ nguy cơ và thời gian từ khi bắt đầu nghiên cứu đến khi lành được đánh giá là thời gian sự kiện kiểm duyệt theo đường cong Kaplan-Meier.
Kết quả: 115 bệnh nhân loét bàn chân do đái tháo đường điều trị tại Bệnh viện Hữu Nghị Đa khoa Nghệ An, gồm 64 BN (55,65%) nam giới; tuổi trung bình là 44,4 ± 14,7. Tổng cộng có 34 (29,57%) bệnh nhân loét bàn chân do đái tháo đường thừa cân và 16 (13,91%) bị béo phì - chỉ số khối cơ thể (BMI) trung bình ± độ lệch chuẩn là 24,94 ± 3,69 kg/m2 và tổng cộng có 56 (48,69%) bệnh nhân loét bàn chân do đái tháo đường có biến chứng tiểu đường.
Trong số bệnh nhân loét bàn chân do đái tháo đường, 35 (30,43%) đã phải cắt cụt chi dưới (LEA). Tổng cộng 18 (46,15%) bệnh nhân được dùng kháng sinh không phù hợp đã lành bệnh trong khi 21 (53,85%) bệnh nhân không lành bệnh (p = 0,017). Bên cạnh đó, độ Wagner càng cao thì kết quả lành bệnh càng kém. Tổng cộng có 19 (21,84%) và 16 (57,14%) bệnh nhân có độ < 4 và độ ≥ 4 không lành bệnh (p = 0,005).
Kết luận: Tỷ lệ cắt cụt chi do loét bàn chân đái tháo đường cao ở những bệnh nhân sử dụng kháng sinh không phù hợp và loét bàn chân ở mức độ nặng.

Chi tiết bài viết

Từ khóa

Bàn chân đái tháo đường, loét bàn chân, cắt cụt bàn chân, các yếu tố nguy cơ

Tài liệu tham khảo

1. Al-Menawah A-S. Determinants of diabetic foot wound healing rate. Med J Cairo Univ. 2013;81(2).
2. Musa HG, Ahmed MEM. Associated risk factors and management of chronic diabetic foot ulcers exceeding 6 months’duration. Diabetic Foot Ankle. 2012;3: 18980.
3. Zhang S, Wang S, Xu L, He Y, Xiang J, Tang Z. Clinical outcomes of transmetatarsal amputation in patients with diabetic foot ulcers treated without revascularization. Diab Ther. 2019;10(4):1465-72.
4. Formosa C, Vella ML, Gatt A. Characteristics predicting foot ulceration outcomes in the diabetic foot: SMGroup; 2016. Epub July 18, 2016.
5. Gebrekirstos K, Solomon KG, Fantahun A. Prevalence and factors associated with diabetic foot ulcer among adult patients in Ayder referral hospital diabetic clinic, Mekelle, North Ethiopia, 2013. J Diab Metab. 2015;6(08).
6. Leung HB, Ho YC, Carnett J, Lam PK, Wong WC. Diabetic foot ulcers in the Hong Kong Chinese population: retrospective study. Hong Kong Med J. 2001;7(4):350-5.
7. Vadiveloo T, Jeffcoate W, Donnan PT, Colhoun HC, McGurnaghan S, Wild S, McCrimmon R, Leese GP, Scottish Diabetes Research Network Epidemiology Group. Amputation-free survival in 17,353 people at high risk for foot ulceration in diabetes: a national observational study. Diabetologia. 2018;61(12):2590-7.
8. Oyibo SO, Jude EB, Tarawneh I, Nguyen HC, Armstrong DG, Harkless LB, Boulton AJ. The effects of ulcer size and site, patient’s age, sex, and type and duration of diabetes on the outcome of diabetic foot ulcers. Diabet Med. 2001;18(2):133-8.
9. Jeyaraman K, Berhane T, Hamilton M, Chandra AP, Falhammar H. Mortality in patients with diabetic foot ulcer: a retrospective study of 513 cases from a single Centre in the Northern Territory of Australia. BMC Endocr Disord. 2019;19(1):1.
10. AlGoblan AS, Alrasheedi IM, Basheira OH, Haider KH. Prediction of diabetic foot ulcer healing in type 2 diabetic subjects using routine clinical and laboratory parameters. Res Rep Endocr Disord. 2016;6.
11. Prompers L, Schaper N, Apelqvist J, Edmonds M, Jude E, Mauricio D, Uccioli L, Urbancic V, Bakker K, Holstein P, Jirkovska A. Prediction of outcome in individuals with diabetic foot ulcers: focus on the differences between individuals with and without peripheral arterial disease. EURODIALE Study Diabetologia. 2008;51(5):747-55.
12. Gulam-Abbas Z, Lutale JK, Morbach S, Archibald LK. Clinical outcome of diabetes patients hospitalized with foot ulcers, Dar es Salaam, Tanzania. Diabet Med. 2002;19(7):575-9.
13. Lipsky BA, Berendt AR, Cornia PB, Pile JC, Peters EJ, Armstrong DG, Deery HG, Embil JM, Joseph WS, Karchmer AW, Pinzur MS. 2012 Infectious Diseases Society of America clinical practice guideline for the diagnosis and treatment of diabetic foot infections. Clin Infect Dis. 2012;54(12): e132-73.
14. American Diabetes Association. 10. Microvascular complications and foot care: standards of medical care in diabetes 2018. Diabetes Care. 2018;41(Supplement 1): S105-18.
15. Wagner FW Jr. The dysvascular foot: a system for diagnosis and treatment. Foot Ankle. 1981;2(2):64-122.
16. Bekele F, Fekadu G, Bekele K, Dugassa D. Incidence of diabetic foot ulcer among diabetes mellitus patients admitted to Nekemte referral Hospital, Western Ethiopia: prospective observational study. Endocrinol Metab Syndr. 2019;8(2):1-5.
17. Chu Y, Wang C, Zhang J, Wang P, Xu J, Ding M, Li X, Hou X, Feng S, Li X. Can we stop antibiotic therapy when signs and symptoms have resolved in diabetic foot infection patients? Int J Low Extrem Wounds. 2015 Sep;14(3):277-83.
18. El-Ela FI, Farghali AA, Mahmoud RK, Mohamed NA, Moaty SA. New approach in ulcer prevention and wound healing treatment using doxycycline and amoxicillin/LDH Nanocomposites. Sci Rep. 2019;9(1):1-5.
19. Lipsky BA, Senneville É, Abbas ZG, Aragón-Sánchez J, Diggle M, Embil JM, Kono S, Lavery LA, Malone M, van Asten SA, Urbančič-Rovan V. Guidelines on the diagnosis and treatment of foot infection in persons with diabetes (IWGDF 2019 update). Diabetes Metab Res Rev. 2020;36: e3280.
20. Buhl Sørensen ML, Jansen RB, Fabricius TW, Jørgensen B, Svendsen OL. Healing of diabetic foot ulcers in patients treated at the Copenhagen wound healing center in 1999/2000 and in 2011/2012. J Diab Res. 2019;2019:9.
21. Markuson M, Hanson D, Anderson J, Langemo D, Hunter S, Thompson P, Paulson R, Rustvang D. The relationship between hemoglobin A1c values and healing time for lower extremity ulcers in individuals with diabetes. Adv Skin Wound Care. 2009;22(8):365-72.
22. Robertshaw L, Robertshaw DA, Whyte I. Audit of time taken to heal diabetic foot ulcers. Pract Diab Int. 2001;18(1):6-9.
23. Won SH, Chung CY, Park MS, Lee T, Sung KH, Lee SY, Kim TG, Lee KM. Risk factors associated with amputation-free survival in patient with diabetic foot ulcers. Yonsei Med J. 2014;55(5):1373–8.
24. Morbach S, Furchert H, Gröblinghoff U, Hoffmeier H, Kersten K, Klauke GT, Klemp U, Roden T, Icks A, Haastert B, Rümenapf G. Long-term prognosis of diabetic foot patients and their limbs: amputation and death over the course of a decade. Diabetes Care. 2012;35(10):2021–7.
25. Dutra LM, Melo MC, Moura MC, Leme LA, De Carvalho MR, Mascarenhas AN, Novaes MR. Prognosis of the outcome of severe diabetic foot ulcers with multidisciplinary care. J Multidiscip Healthc. 2019;12: 349.
26. Akturk A, Van Netten JJ, Scheer R, Vermeer M, van Baal JG. Ulcer-free survival days and ulcer healing in patients with diabetic foot ulcers: A prospective cohort study. Int Wound J. 2019;16(6).