Khủng hoảng kháng kháng sinh: Thách thức và định hướng ứng phó

Nguyễn Thị Hồng Thắm1,, Nguyễn Thị Hồng Thanh2, Ngô Minh Đức3, Nguyễn Như Lâm1, Ngô Thị Xuân Thu4, Đặng Thị Thủy4
1 Bệnh viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác
2 Trường Đại học Y khoa Vinh
3 Bệnh viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trac
4 Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Kháng kháng sinh (AMR) đang nổi lên như một trong những thách thức lớn nhất của y học hiện đại, đặc biệt tại các quốc gia có gánh nặng bệnh nhiễm trùng cao như Việt Nam. Sự gia tăng nhanh chóng của các chủng vi khuẩn đa kháng, kháng toàn diện khiến nhiều ca nhiễm trùng trở nên khó điều trị, thậm chí không còn lựa chọn hiệu quả. Bài viết này trình bày tổng quan về tiến trình hình thành AMR, các cơ chế kháng thuốc phổ biến, nhóm vi khuẩn nguy hiểm (ESKAPE). Bên cạnh đó, bài viết phân tích tình hình sử dụng kháng sinh tại Việt Nam và đưa ra một số định hướng ứng phó, đặc biệt từ góc độ dược lâm sàng và quản lý kháng sinh hợp lý.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. WHO. Global antimicrobial resistance and use surveillance system (GLASS) report 2022. Geneva: World Health Organization; 2022.
2. Antimicrobial Resistance Collaborators. Global burden of bacterial antimicrobial resistance in 2019: A systematic analysis. Lancet. 2022; 399(10325):629-655.
3. Holmes AH et al. Understanding the mechanisms and drivers of antimicrobial resistance. Lancet. 2016; 387(10014):176-87.
4. Pham HN, Nguyen TK, Le TH, et al. Prevalence and antimicrobial susceptibility of MRSA in tertiary hospitals in Vietnam. Infect Drug Resist. 2020; 13:1111-1118.
5. Nguyen KV, Thi Do N, Chandna A, et al. Antibiotic use and resistance in Vietnam: a systematic review. Trop Med Int Health. 2021; 26(3):261-275.
6. Do NT et al. Resistance patterns of Acinetobacter baumannii in intensive care units in Vietnam. J Glob Antimicrob Resist. 2022; 30:43-49.
7. Tran HT et al. Detection of mcr genes among colistin-resistant E. coli and Salmonella from human, animal and food sources in Vietnam. Zoonoses Public Health. 2022; 69(7):850-859.
8. CDC. Antibiotic Resistance Threats in the United States, 2019. US Dept of Health and Human Services; 2019.
9. Boucher HW et al. Bad bugs, no drugs: no ESKAPE! Clin Infect Dis. 2009; 48(1):1-12.
10. Arias CA, Murray BE. The rise of the Enterococcus: beyond vancomycin resistance. Nat Rev Microbiol. 2012; 10:266-78.
11. Blair JMA et al. Molecular mechanisms of antibiotic resistance. Nat Rev Microbiol. 2015; 13(1):42-51.
12. WHO. Global Action Plan on Antimicrobial Resistance. Geneva: WHO; 2015.
13. Yamaguchi T, et al. Genomic and phenotypic characteristics of fluoroquinolone-resistant Escherichia coli from community settings in Vietnam. Microbiol Spectr. 2022; 10(3):e02699-21.
14. Thu TA, Rahman M, Coffin S, et al. Antibiotic use in Vietnamese hospitals: a multicenter point-prevalence study. Am J Infect Control. 2012; 40(9):840-844
15. Church D, McKillip J. Antibiotic resistance crisis: challenges and imperatives. Biologia. 2021; 76(6):1507-1517. doi:10.1007/s11756-021-00729-5.
16. Trần Quang Hưng, Trương Thị Thu Hiền, Nguyễn Thị Hương. Căn nguyên và mức độ kháng kháng sinh của các chủng vi sinh vật thường gặp tại Bệnh viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác (01/2021 - 03/2022). Tạp chí Y học Thảm họa và Bỏng. 2023; Số 1: tr. 52-59.
17. Lê Thị Thu Hằng và cộng sự. Khảo sát việc sử dụng nhóm kháng sinh có độc tính thận trên bệnh nhân bỏng nặng tại khoa Hồi sức cấp cứu - Bệnh viện Bỏng Quốc gia. Tạp chí Y học Thảm họa và Bỏng. 2023; Số 2: tr. 37-44